Στο “LIFONOMY”
Το Χειμωνόσπιτο: Ένα παραμύθι «έργο τέχνης» του Δημήτρη Κάσσαρη
«Το Χειμωνόσπιτο» είναι ένα έργο τέχνης. Αυτό το μεγάλο σε σχήμα βιβλίο, με την καλαίσθητη εικονογράφηση που σε παρασύρει στο εσωτερικό του και το γεμάτο αξίες και νοήματα περιεχόμενό του, δεν πρόκειται για ένα απλό παραμύθι. Συνδυάζει τη φαντασία με τον πεζό και τον έμμετρο λόγο, τη μουσική και το τραγούδι, μέσα από ένα παιχνίδι λέξεων και εικόνων. Είναι μοναδικό στο είδος του, όπως μοναδικός είναι και ο πολυτάλαντος δημιουργός του, ο συγγραφέας – ποιητής – συνθέτης – τραγουδιστής Δημήτρης Κάσσαρης.
Το Lifonomy βρέθηκε στο μαγικό κόσμο του Χειμωνόσπιτου και είχε τη χαρά να συνομιλήσει με το συγγραφέα.
Δημήτρη, καλώς ανταμώσαμε στο Χειμωνόσπιτό σου! Εντυπωσιάστηκα από τις πόρτες και τα παράθυρα που είναι ορθάνοιχτα! Κι από τις νότες που παρελαύνουν τριγύρω!
Καλώς σε βρήκα Μαρία! Ευχαριστώ για τη φιλοξενία των ανησυχιών μου στην εξαιρετική σας διαδικτυακή σελίδα Lifonomy που έχετε μαζί με τον Γιώργο Πατσιλίβα, τη Σπυριδούλα Πατσιλίβα και τους συνεργάτες σας. Καλοτάξιδη εύχομαι γιατί είναι μια σελίδα πολιτισμού που δεν πρέπει να λείπει από το αμφιλεγόμενο διαδίκτυο. Όσον αφορά το «Χειμωνόσπιτο», το οποίο είναι το πρόσφατο παιδικό εικονογραφημένο βιβλίο μου που εκδόθηκε, έχει ακριβώς αυτό το χαρακτηριστικό που εντόπισες και το κάνει να διαφέρει από τα άλλα. Έχει τις πόρτες και τα παράθυρα του ολάνοιχτα, πράγμα αδιανόητο για τη σύγχρονη εποχή μας, σε πόλεις όπου όλοι κλειδαμπαρώνονται πλέον με συναγερμούς, με κάμερες και με πόρτες ασφαλείας. Και με το φόβο μιας απειλής. «Αυτό το σπίτι σε ησυχάζει, σε γαληνεύει», είναι μια φράση από τα τόσα καλά που έχουν γραφτεί από ειδικούς για το Χειμωνόσπιτο και τους ευχαριστώ και από εδώ. Δεν υπάρχει φόβος, γιατί αυτό το σπίτι αποτελεί μέρος και προέκταση της φύσης όπως το φαντάστηκα από την αρχή στο μυαλό μου. Επίσης, τα ολάνοιχτα παράθυρα και οι πόρτες σημαίνουν την αποδοχή της διαφορετικότητας του άλλου. Από αυτά τα ανοιχτά παράθυρα, πουλιά και αέρας μπαινοβγαίνουν ελεύθερα και στα φιλόξενα δωμάτια κουρασμένοι οδοιπόροι βρίσκουν απάγκιο. Ανάβουν το τζάκι και ηρεμούν από τον πολύβουο έξω κόσμο. Το μόνο που ακούν είναι ο ήχος της φωτιάς μαζί με ψιθύρους όπως …»Είναι πολύ όμορφο να καις μέσα σε ένα παραμύθι», ψιθυρίζει το τζάκι,… «Και να αφήνεις την αγάπη να σε τσουρουφλίζει», τα κούτσουρα… «Να σε διαπερνά μια απαλή ζεστασιά» η καμινάδα, ενώ μέσα από το cd του βιβλίου ο τραγουδιστής-συγγραφέας μαζί με ένα μικρό κορίτσι τραγουδούν… «Η αγάπη μικρό χειμωνόσπιτο, στη φεγγαρόλουστη νύχτα, μικρό μου ζεστό χειμωνόσπιτο, καληνύχτα, καληνύχτα».
Από φαντασία και συναίσθημα με ανθεκτικά μονωτικά υλικά στους τοίχους για να μην μπάζει η υγρασία της σκληρής πραγματικότητας και να κρατιέται σε σωστή θερμοκρασία η θέληση και η αγάπη για την καλή ζωή.
Το δώρο που έκανα στη σύντροφό μου όταν της έγραψα μικρά παραμύθια. Αυτή ήταν η αρχική έμπνευση γιατί από εκεί και πέρα το χειμωνόσπιτο το επεξεργάστηκα, το φρόντισα και έγραψα και στίχους που έγιναν ωραία τραγούδια. Ύστερα έβαψα τους τοίχους, σκάλισα τον κήπο και φύτεψα διάφορα οπωρικά, επιδιόρθωσα την στέγη και απ’ έξω έγραψα μια αφιέρωση «Στα παιδιά χωρίς σπίτι, στα παιδιά χωρίς».
Αν απαντούσα με τα μάτια ενός εφήβου το Χειμωνόσπιτο θα βρισκόταν σε κομβικό σημείο, εκεί όπου χτυπάει η καρδιά του κόσμου! Σε σημεία εκκίνησης και σε αφετηρίες νέων ξεκινημάτων.
Αν όμως ήμουν παιδί, θα έβλεπα τον πλανήτη σαν ένα χοντροκέφαλο άνθρωπο που βγάζει καπνούς. Θα έπαιρνα το Χειμωνόσπιτο και θα του το φόραγα καπέλο. Στραβά στο βόρειο πόλο.
Ας ακούσουμε σήμερα, 16 Απριλίου του έτους 16, το παγκόσμιο μήνυμα Αλληλεγγύης από τη Λέσβο από τους αρμόδιους Πατέρες και από τον Πάπα Φραγκίσκο και ας κρίνουμε. Δεν είμαι γκουρού, δεν γράφω για να μεταδίδω μηνύματα, δεν το έχω κάτι τέτοιο και όσο μαθαίνω τόσο ανήξερος αισθάνομαι. Μου αρέσει που είμαι απλός και μπορώ να εκφράζω αυτό που θέλω και ως εκεί που μπορώ. Άλλωστε όλα τα είπαν αιώνες πριν τα φωτισμένα πνεύματα της αρχαιότητας, ο Χριστός, ο Βούδας, οι ανά τους αιώνες μεγάλοι δάσκαλοι ως το τελευταίο μήνυμα του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ για ένα δικαιότερο κόσμο. Το αν ο κόσμος μας έγινε καλύτερος από τότε και αν τα μηνύματά τους υπερίσχυσαν στη λαίλαπα της παρηκμασμένης ανθρωπότητας, ας τ’αφήσουμε καλύτερα. Από εκεί και πέρα όμως ο καθένας δημιουργός από μας περιγράφει τη ζωή με το δικό του εκφραστικό τρόπο, αφήνοντας απλώς το προσωπικό του αποτύπωμα επάνω στα ήδη λεχθέντα. «Λόγια παλιά είναι η τέχνη μου με ντύμα νέο» είπε ο Σαίξπηρ.
Δεν τόχω σκεφθεί ποτέ, εκείνο που ξέρω είναι ότι όταν κάτι με γαργαλάει όταν ξυπνάω το πρωί, όταν κάτι φτερουγίζει στο μυαλό μου εκεί που περπατάω και όταν γράφω, ο μικρός Δημήτρης είναι παρών και μου πετάει χαλικάκια κρυμμένος πίσω από μια φτερωτή βάρκα. Τα χαλικάκια είναι ιδέες και η βάρκα η φαντασία που με κλέβει και πετάμε μαζί διαγράφοντας πιρουέτες στο χρόνο. Πίσω, μπρος, εδώ και παντού. Αυτό συνέβη και στο «χειμωνόσπιτο».
Βιωματικά στοιχεία του μικρού Δημήτρη είναι η φύση από ένα νησί που έζησε τα πρώτα χρόνια με παππούδες και γιαγιάδες σε σπίτια όπου οι πόρτες δεν κλείδωναν ποτέ, οι αλάνες που μάτωνε τα γόνατα, ζώα του δάσους κανονικά και όχι από εικόνες παραμυθιών, ψάρεμα σε μια βάρκα με ένα θείο που τραγουδούσε ωραία, μάζεμα της ελιάς και μέσα σε όλα ο αγώνας της επιβίωσης και άλλα άχαρα της επαρχιακής ζωής
Ωστόσο το Χειμωνόσπιτό μου είναι η οικολογική μου συνείδηση που λέει ότι ο άνθρωπος δεν είναι το κέντρο του κόσμου αλλά ότι κι ο ίδιος αποτελεί τμήμα ενός συνόλου του οικοσυστήματος. Ότι δεν μπορούμε να ζούμε με δικούς μας κανόνες αλλά να συμβαδίζουμε με εκείνους της φύσης. Βλέπουμε πόσο μεγάλη καταστροφή έχει προκαλέσει ο άνθρωπος στον πλανήτη με συνέπειες κλιματικών αλλαγών και άλλων που οδηγούν σε ανθρωπιστικές κρίσεις. «Έχουμε τόση βαναυσότητα που θα ‘λεγε κανείς βάζουμε τα δυνατά μας να την αποτυπώσουμε σε πόλεις, σε δάση, σε θάλασσες ακόμα και στον ίδιο τον άνθρωπο», έγραψε ο Σεφέρης.
Θα ήθελα να είμαι το alter ego του διαφορετικού και παράξενου της ιστορίας, του Ητα-Ύψιλον με το ημίψηλον που έρχεται φουριόζος από το βασίλειο της τεχνολογίας. Ο δικός μου Ήτα-Ύψιλον θα τη χρησιμοποιούσε για το κοινό καλό και όχι για δικά του οικονομικά συμφέροντα. Θα χρησιμοποιούσε τη δύναμή του και τις άπειρες δυνατότητες των ηλεκτρονικών υπολογιστών, επίσης την οικονομική του ευρωστία για να κάνει το Χειμωνόσπιτο «σπίτι του νέου ανθρώπου του νέου κόσμου». Του ισορροπημένου, του ορθολογιστή αλλά και εκείνου με την εν-συναίσθηση. Του ανθρώπου της προσφοράς αλλά και της διεκδίκησης. Του δίχως πονηριά αλλά με εξυπνάδα και ευφυΐα. Του γεμάτου καλοσύνη αλλά και με θεληματική δύναμη.
Ο Σούπερμαν, ο Γιώργος Θαλάσσης, ο Αχιλλέας, ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Καραϊσκάκης, οι γενναίοι και άφοβοι, όσοι ξεπετάγονταν σαν δυναμίτες μέσα από τα κόμικς και από τα θρυλικά κλασσικά εικονογραφημένα, τα οποία ήταν και τα πρώτα μου διαβάσματα. Εκείνα που με προετοίμασαν για την κλασσική λογοτεχνία και για την αγάπη του διαβάσματος που αργότερα έγινε καθημερινή συνήθεια και μαζί με το φαγητό, τον έρωτα, την τέχνη, την αγάπη των φίλων είναι είδος πρώτης ανάγκης.
Έχεις δίκιο. Αλλιώς διαβάζει κανείς κι αλλιώς αφηγείται και όχι μόνο στα παιδιά. Όμως η πράξη της αφήγησης είναι σημαντική για την προσέγγιση του παιδιού στη λογοτεχνία. Ο ήχος και οι λέξεις, ο τρόπος που εκστομίζονται από αγαπημένα οικεία πρόσωπα, γιαγιά, παππού, μητέρα, πατέρα, η έκφραση τους στο πρόσωπο με χαμηλή φωνή και δίχως εξάρσεις είναι όλη η προετοιμασία για πολλά. Ο αφηγητής χρειάζεται να μπαινοβγαίνει μέσα από τις σελίδες του παραμυθιού, όσο μπορεί με το δικό του απλό τρόπο να γίνεται ο ίδιος όλοι οι ήρωες και να βρίσκεται σώμα και ψυχή εκεί. Όχι να σκέφτεται την επόμενη δουλίτσα που έχει να κάνει μόλις βγει από το παιδικό δωμάτιο. Το απλό διάβασμα είναι η διεκπεραίωση μιας υποχρέωσης. Όπως η χιουμοριστική διαφήμιση που ακούγεται από το ραδιόφωνο όπου ένας πατέρας αδιάφορος και ανενημέρωτος για παιδικά παραμύθια, όταν το παιδί τού ζητάει να του πει παραμύθι, διαβάζει τα συστατικά ενός φαρμάκου για να τελειώνει.
Όπως όταν ρωτούσαν τον Αϊνστάιν πώς μπορεί να γίνει το παιδί τους έξυπνο σαν κι αυτόν και απαντούσε: διαβάστε του παραμύθια, πολλά παραμύθια.
Ευχαριστώ πολύ
Στο KIFISIA PRESS για το χειμωνόσπιτο
Ένα υπέροχο δώρο για τις γιορτές και όχι μόνο σας περιμένει στα βιβλιοπωλεία όπου κυκλοφορεί το παιδικό βιβλίο του Δημήτρη Κάσσαρη, «Το Χειμωνόσπιτο» από τις εκδόσεις Καλέντης. Για παιδιά από 6 ετών αλλά και για κάθε ηλικία. Περιλαμβάνει ένθετο CD με αφήγηση και με τραγούδια.
Ένα χαρούμενο και ζεστό σπίτι, στην καρδιά του χειμώνα όπου τα πράγματα και η φύση προσωποποιούνται και ζωντανεύουν μέσα από το παιχνίδι των λέξεων και μέσα από τις εικόνες και τα τραγούδια. Αυτοί που κατοικούν σε αυτό τραγουδούν……
Είμαι το Λα της βροχής / Μια σταγόνα ουρανού / Στην αυλόπορτα της γης….και….Είμαι το Σι ο αέρας / Μιας χειμωνιάτικης μέρας / Μιας συναχωμένης Δευτέρας…..Επίσης Οι 100 αγαπημένες θυγατέρες του ήλιου…..Η Λάμπρια, η Κένζια, η Μέθια, Η Μελιώ…..και ο χαρούμενος Μεσημεράκης, που χτυπάει το ντριν του…..Ντο,ρε,μι, έρχομαι / Ντο,ρε,μι, φτάνω / Στο μικρό ποδήλατο επάνω……
Ένα ποιητικό εικονογραφημένο παραμύθι γεμάτο μηνύματα για αληθινές αξίες της ζωής, όπως η αλληλεγγύη, η μοιρασιά, η προσφορά. Η ευφάνταστη εικονογράφηση είναι του Βασίλη Παπατσαρούχα, η σκηνοθετημένη αφήγηση της ηθοποιού Λίλας Μουτσοπούλου και η μουσική σύνθεση των τραγουδιών του μουσικοσυνθέτη Νίκου Ξανθούλη, σε στίχους του συγγραφέα.
Ο συγγραφέας μας είπε όταν τον ρωτήσαμε:
-ΓΙΑΤΙ ΣΑΣ ΑΡΕΣΕΙ ΝΑ ΓΡΑΦΕΤΕ ΠΑΙΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ;
-ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΥΘΥΝΕΣΤΕ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΚΟΙΝΟ;
«Οι δύο ενδιαφέρουσες ερωτήσεις σας είναι συγχρόνως και αντι-παράλληλες απαντήσεις μου. Μου αρέσει να γράφω παιδικά βιβλία για να απευθύνομαι και να επικοινωνώ με τα παιδιά που είναι πηγή ζωής, έμπνευσης και φαντασίας.
Επίσης, απευθύνομαι στα παιδιά γιατί αισθάνομαι ότι επικοινωνώ μαζί τους αφήνοντας ελεύθερη τη φαντασία με βασικά υλικά την γνώση και τις αξίες της ζωής. Ακόμη, γιατί το κοινό των παιδιών είναι εκείνο που ο καλλιτέχνης- συγγραφέας ζυγίζει και μετράει το όποιο δημιούργημά του.
Τα παιδιά ή θα σε ανταμείψουν με όλη την αγάπη και την λιακάδα της αλήθειας τους ή θα σε περιβάλλουν με χασμουρητά και βαρεμάρα. Ενδιάμεσο δήθεν και ψεύτικο δεν έχει. Κάτι τέτοιο ευτυχώς δεν έτυχε να το βιώσω.
Εκτός του ότι λατρεύω τα παιδιά και γνωρίζω την εφηβική δύσκολη ηλικία, λειτουργώ ως εμψυχωτής όπως κάθε συγγραφέας οφείλει όταν απευθύνεται σε παιδιά και σε εφήβους. Αυτή την αγάπη την νιώθω όταν επιστρέφεται, είναι αμοιβαία.
Παρ’ όλο που νομίζω ότι σας απάντησα, το «θέμα παιδί» δεν εξαντλείται τόσο εύκολα. Ίσως μια άλλη βαθύτερη απάντηση κρύβεται στο ότι μέσα σε κάθε συγγραφέα που γράφει, τραγουδάει, και δημιουργεί για τα παιδιά, εξακολουθεί να υπάρχει το παιδί που δεν μεγάλωσε εντελώς…»
Ευχαριστώ
Με εκτίμηση
Δημήτρης Κάσσαρης.
Γιατί γράφεις;
Ένα γιατί συντρέχει με τις σημαντικές πράξεις της ζωής μας όπως το γιατί διαβάζω, γιατί αθλούμαι, γιατί σκέφτομαι, γιατί επιλέγω μια συγκεκριμένη στάση ζωής. Στο γιατί της συγγραφής η αιτιολόγηση διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο όμως το βαθύτερο αίτιο πιστεύω ότι αναβλύζει από την ίδια κοίτη, εκείνη που έχει κοινή συνισταμένη το υποσυνείδητο. Όλοι οι άνθρωποι είμαστε σεντούκια γεμάτα από εικόνες συνδυασμένες με πρόσωπα και τόπους, συγγραφείς και βιβλία, ήχους και παραστάσεις, πράγματα που συνοδεύουν παιδιόθεν την σημερινή αρματωσιά μας και έχουν καθορίσει και διαμορφώσει τη σκέψη, τον τρόπο και την παρουσία μας στη σημερινή πραγματικότητα.
Καθώς ωριμάζουμε ωριμάζει μαζί ο τρόπος σκέψης, η πολιτική μας συνείδηση, η προσωπική μας θέση και φιλοσοφία, η ψυχολογική μας υπόσταση, το ποιητικό ύφος, αν βέβαια υπάρχουν και σε πιο βαθμό μεγάλο ή μικρό, ή καθόλου, αλλά γενικά μαθαίνουμε να διαχειριζόμαστε τα όποια στοιχεία αποτελούν τη δέση μας. Η επεξεργασία του θέματος, το ταξίδι, εκείνο που βγαίνει τελικά από μια συγγραφική προσπάθεια, είναι πιστεύω και η απάντηση του συγγραφέα στο γιατί γράφει. Όταν ρωτήθηκε ο μεγάλος μας σκηνοθέτης Θόδωρος Αγγελόπουλος γιατί κάνει σινεμά απάντησε, «για μένα, για τους φίλους μου, για να νικήσω τον χρόνο».
Προσωπικά και με ταπεινότητα, στο δικό μου γιατί δεν μπορώ να πω ότι υπάρχει μία και μόνο απάντηση, γράφω διαβάζοντας και διαβάζω γράφοντας με ένα μολύβι στο χέρι. Στα παραμύθια μου αναζητώ και επαναφέρω εκείνο το παιδί που έχασε τον δρόμο και αποφάσισε να μεγαλώσει, ενώ παράλληλα, στα ποιήματά μου, μου βγαίνει η αγάπη, ο ερωτικός θαυμασμός για την γυναίκα σαν σύμβολο και παράλληλα μια εσωτερική κραυγή, ένας θυμός κι ένα γαμώτο για την ευτέλεια της μικρής ζωής μας. Όμως εκείνο που συνεχώς ίπταται πάνω από τις λευκές σελίδες είναι η προσπάθεια να αιχμαλωτίσω την «ξεχωριστή στιγμή» φωτίζοντάς την, σαν ένα στιγμιαίο «κλικ» φωτογράφησης, να ακινητοποιήσω τον χρόνο που αμείλικτα σώνεται στην κλεψύδρα και χρειάζεται να την πιάσεις να την γυρίσεις και να την επανεκκινήσεις. .
Ιαν.2017
Στη Ρεματιά Χαλανδρίου
Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος & Ρεματιάς Πεντέλης Χαλανδρίου.
Επιμέλεια οργάνωση Δάφνη Λιαναντωνάκη
23 Iουν. 2015 (Δάφνη Λιαναντωνάκη)
Η Ντίνα Χατζηνικολάου για "Το Χειμωνόσπιτο"
Xειρόγραφο από την συγγραφέα & μουσικό Ντίνα Χατζηνικολάου
Ο Απόστολος Πάππος για "Το Χειμωνόσπιτο"
Το χειμωνόσπιτο, του Δημήτρη Κάσσαρη
Ένα απόγευμα του 21ου αιώνα, σε κάποια γωνιά της γης, είχε βρέξει. Κράτησε πολύ η βροχή. Κι όταν βγήκε το ουράνιο τόξο και τυλίχτηκε σαν περιδέραιο στο λαιμό της γης, ολόγυρα από το Χειμωνόσπιτο, τα πουλιά πετούσαν χαρούμενα τιτιβίζοντας. Την άλλη μέρα αέρας δυνατός λύγιζε τα δέντρα. Το Χειμωνόσπιτο έβαλε το παλτό του κι άναψε την πίπα του. Τότε, φάνηκε από μακριά ο Μεσημεράκης καβάλα σε ένα κόκκινο ποδήλατο κουδουνίζοντας το Ντο- ρε- μι του. Ο Μεσημεράκης μπήκε στο Χειμωνόσπιτο και ετοίμασε το τραπέζι των 100 θυγατέρων του Ήλιου στα 100 ηλιοσερβίτσια. Τότε, ο πατέρας Ήλιος άνοιξε τη χούφτα του κι έπεσαν στη γη οι εκατό θυγατέρες του. Από τη Λάμπρια και τη Μελιώ μέχρι την Εφάνη και την Πηγιώ. Και τότε φάνηκε…Ένας ιπτάμενος ηλεκτρονικός υπολογιστής άνοιξε έξω από το Χειμωνόσπιτο την πόρτα του και από μέσα βγήκε ο Ήτα- Ύψιλον. Ήταν βιαστικός, αλαζόνας, θυμίζοντας νεόπλουτο επιχειρηματία. Όταν αντίκρισε τις ηλιαχτίδες στο Χειμωνόσπιτο όμως, τα πράγματα ζόρισαν πολύ για εκείνον. Πετώντας χαρτονομίσματα, φωνάζοντας “είμαι ο κυρίαρχος του πλανήτη” απαίτησε να δει τον Ήλιο για να τον “εξαγοράσει” κι εκείνον όπως συνήθιζε να κάνει με όλους. Μα ήταν αργά. Ο Ήλιος έκλεινε τη χούφτα του, οι ηλιαχτίδες έφευγαν βιαστικές, το ίδιο κι ο Μεσημεράκης που κουδούνιζε το Ντο ρε μι του αποχαιρετώντας τη μέρα που έφευγε. Τότε τον διαδεχτηκε το απόγευμα-χαρταετός κι ώσπου να βραδιάσει έγινε φεγγάρι ολόγιωμο. Ήταν ολοφάνερο πια, ακόμα και στον αλαζόνα Ήτα- Ύψιλον. Σε κάποια μέρη, κανείς δεν έχει δύναμη κι εξουσία μεγαλύτερη από τον Ήλιο και τις όμορφες παραφυάδες που γεννιούνται κι ανασαίνουν στο βασίλειό του. Γιατί αυτός είναι ο ιερός τόπος του παραμυθιού όπου οι Ήτα- Ύψιλον πάντοτε θα χάνουν. Το χρόνο τους, τη λάμψη τους και το λιγοστό περιεχόμενό τους.
Ένα από τα πλέον ποιητικά κείμενα (στο σύνολό του) του 2014 το Χειμωνόσπιτο του Δημήτρη Κασσάρη. Δεν είναι μόνο καλογραμμένο. Δεν είναι μόνο η εξαιρετική επιλογή όμορφων, όχι δύστροπων, λέξεων (μεθυστικές, αναδυόταν, τιτίβιζε, χαρμάνι, γεροπλανόδιος κ.α.) που φτιάχνουν παιδική λογοτεχνία. Είναι κι οι υπέροχες εικόνες που αυτές οπι λέξεις συνέθεσαν χέρι χέρι αλλά και το πολύ ιδιαίτερο νόημα της ιστορίας που έπλεξε ο συγγραφέας. Το Χειμωνόσπιτο είναι το μέρος που τίποτε άλλο δεν έχει εξουσία πέρα από την καθημερινή, κυκλική κίνηση του παντεπόπτη και παντοδύναμου Ήλιου. Είναι το μέρος όπου όλα τα όντα της γης μπορούν να βρουν δωρεάν αυτό που πραγματικά χρειάζονται: τροφή, ξεκούραση, όνειρα, τόλμη, καλοσύνη, ζεστασιά. Σε αυτά τα μέρη, κανείς επί γης ισχυρός, κανείς Ήτα- Ύψιλον δε μπορεί στ’ αλήθεια να διαφεντεύσει. Αυτοί, σαλτάρουν έξω από αυτά τα μέρη και σεργιανούν γι’ αλλού, εκεί όπου η όποια δύναμή τους έχει ακόμα μια σχετική ισχύ.
Εξαιρετική εικονογράφηση από τον Βασίλη Παπατσαρούχα. Με εκείνο το μεγαλοπρεπές κόκκινο της σκεπής του Χειμωνόσπιτου να δεσπόζει, ζωγράφισε 9 σαλόνια υψηλής αισθητικής (η εικόνα του χαρταετού-ελέφαντα εντός του παραμυθιού και όχι του εξωφύλλου είναι πραγματικά ασύγκριτη) που περιδιαβαίνουν μέσα στο κείμενο, άλλοτε καθαρά συνοδευτικά κι άλλοτε κάνοντας ένα βήμα πέρα απ’ αυτό (και σ’ αυτές τις περιπτώσεις μια εικονογράφηση κλείνει το μάτι στο μικρό “κάτι” που τις ξεχωρίζει).
Ο ταλαντούχος Νίκος Ξανθούλης, καλλιτεχνικός διευθυντής των μουσικών συνόλων της ΝΕΡΙΤ, δε θα μπορούσε να κάνει τίποτα λιγότερο στη μουσική από αυτό που άκουσα. Είχα δει το Μαγικό του Βιολί (της Μαριβίτας Γραμματικάκη) στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και εξεπλάγην. Οι συνθέσεις του στο Χειμωνόσπιτο (8 αν δεν απατώμαι, με ισάριθμες αφηγήσεις), με σαφείς τις επιρροές από την αγάπη του για την όπερα και την κλασική μουσική, είναι ένα μουσικό περπάτημα πάνω και γύρω από το Χειμωνόσπιτο. Μαζί με την ολόζεστη φωνή της Λίλας Μουτσοπούλου αιωρούνται μεταξύ σκεπής του Χειμωνόσπιτου και Ήλιου και αποτελούν ένα προϊόν πολιτισμού από εκείνα που χαίρομαι που βρέθηκαν στα χέρια μου. Βιβλίο για βραβείο (κι ας μην είναι αυτό το παν).
Το βιβλίο παρουσιάστηκε χθες, Τετάρτη 18/2/2015, στο σχολείο Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, με την ηθοποιό Λίλα Μουτσοπούλου, η οποία έχει κάνει την αφήγηση και σκηνοθετική επιμέλεια στο cd του βιβλίου, με τραγούδι συνοδεία κιθάρας από το συγγραφέα Δημήτρη Κάσσαρη και ήχων από οργανάκια. Το Σάββατο 7/3/2015 θα παρουσιαστεί στα εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου στα Χανιά της Κρήτης, μαζί με τον συνθέτη των τραγουδιών Νίκο Ξανθούλη στο πιάνο και την σύμπραξη τοπικών μουσικών. Ομοίως, θα παρουσιαστεί και στο Πνευματικό κέντρο του Δήμου Χανίων, αλλά θεατροποιημένο από την εκπαιδευτικό Μ.Αρχοντάκη, με την συμμετοχή παιδιών και βέβαια με λόγο και τραγούδι από τον συγγραφέα.
Στο Μουσικόραμα
Συνέντευξη για το “Μουσικόραμα” στην Αρετή Κοκκίνου
Ο Δημήτρης Κάσσαρης εκλεκτός ερμηνευτής με σημαντικές συνεργασίες και θητεία στην Εθνική Λυρική Σκηνή αλλά και εκτός αυτής. Εδώ και μια δεκαετία περίπου μας έχει συστηθεί ξανά με την ιδιότητα του συγγραφέα παιδικού παραμυθιού και δημιουργού παιδικών τραγουδιών. Εγώ, αν και προ πολλού ενήλικας, ταξίδεψα με μαγικό τρόπο στα τραγούδια του και είχα μια κουβέντα μαζί του με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του παραμυθιού με τίτλο «Το χειμωνόσπιτο». Τι καλύτερο στην καρδιά του χειμώνα;
Το δικό μου κίνητρο και οι επιρροές υπάρχει σε ένα γεμάτο σεντούκι από τα παιδικά χρόνια και μετά. Περιέχει μέσα φωτεινά αλλά και γκρίζα πράγματα που με καθόρισαν στην μετέπειτα πορεία μου. Όπως μια γιαγιά μπροστά σε ένα μαγκάλι να μας λέει ιστορίες που γεννούσε το μυαλό της. Άλλοτε γελούσαμε και άλλοτε ανατριχιάζαμε αλλά ποτέ δεν βαριόμαστε να την ακούμε. Το σεντούκι μέσα στα φωτεινά περιέχει και έναν πατέρα καπετάνιο που έγραφε πεζογραφήματα και στίχους για τραγούδια και όποτε γύριζε από ταξίδι μας τα διάβαζε. Κάποια στιγμή σε ώριμη ηλικία άνοιξα αυτό το σεντούκι και ανέσυρα αυτή την πλευρά μου που ούτε καν φανταζόμουνα πως υπήρχε τόσο πλούσια μέσα μου.
Δεν είναι βέβαια τόσο απλό όσο το λέω, γιατί υπήρξε ένα υπόβαθρο έρευνας και ατέλειωτες ώρες επεξεργασίας πίσω από κάθε καλή ιδέα μέχρι αυτή να γίνει ολοκληρωμένο παραμύθι και να φτάσει στο τυπωθείτω.
Το πρώτο μου Μυθιστόρημα για παιδιά από τα Ελλ.Γράμματα, «Καλημέρα γέρο-Γουότς», (ζωγραφιές της Έφης Λαδά) με μηνύματα για τον σύγχρονο κόσμο μας, για την αλλοτρίωση του ανθρώπου στο κυνήγι του χρόνου, έκανε πέντε εκδόσεις και για εβδομάδες ήταν στα ευπώλητα μεγάλης εφημερίδας. «Το θεατράκι του ουρανού» Ελλ.Γράμματα (2004), βραβείο εικονογράφησης (Σοφία Φόρτωμα), υποψήφιο για Κρατικό βραβείο 2005, που ήταν σαν εισαγωγή στα πρώτα βήματα της μουσικής και παράλληλα οικολογική ιστορία με χιούμορ και ανατροπή. «Οι χοντρές κυρίες» Κέδρος (2004), βραβείο Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, επίσης υποψήφιο για Κρατικό βραβείο 2005, (εικον. Λήδας Βαρβαρούση), με το απαραίτητο χιούμορ και με παραμυθιακό τρόπο, για το σημαντικό θέμα της ανακύκλωσης των σκουπιδιών.
Άλλα μου βιβλία στις εκδόσεις Κέδρος, είναι το πασχαλινό μυθιστόρημα για εφήβους «Το τσουρεκόσπιτο», για το παιδί που συνθλίβουμε μέσα μας και «Περιπέτεια στον πλανήτη Μελιτζάν», (2008) εφηβικό μυθιστόρημα διαστημικής φαντασίας με σκίτσα δικά μου, για τον τρόμο που μπορούν να ενσπείρουν τα Μέσα Μαζικής ενημέρωσης, αλλά και για την σημασία μιας ενωμένης οικογένειας μπροστά στον κίνδυνο. «Ο θησαυρός της ρεματιάς», Εκδ.Συναδέλφων, (Απρίλιος 2012), με ζωγραφιές παιδιών παραγγελία του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Ρεματιάς Χαλανδρίου που το παρουσιάσαμε και με την δική σου συμβολή στην Αετοπούλειο βιβλιοθήκη και τον Σεπτέμβρη του 2013 σε εκδήλωση στο Ευριπίδειο θέατρο της ρεματιάς Χαλανδρίου. Τον Ιούνιο του 2012 εκδόθηκε και η ποιητική μου συλλογή «Αλλιώς», στις εκδόσεις Γαβριηλίδης στην παρουσίαση της οποίας επίσης συμμετείχες και φτάσαμε εδώ, Δεκέμβρη του 2014 στο νέο μου εικον/μένο παραμύθι , «Το Χειμωνόσπιτο» , στις εκδόσεις Καλέντης, με ένθετο CD που περιέχει αφήγηση και υπέροχα τραγούδια που τραγούδησα.
Η απάντηση έχει δοθεί αιώνες πριν με την Ηλιάδα και την Οδύσσεια τα δύο πρώτα παραμύθια-έπη που συνεχίζουν να διαβάζονται ανεξάρτητα από ηλικία. Πιστεύω ότι ένα καλό παραμύθι μπορεί να αγγίξει ευχάριστα εκείνους τους μεγάλους που έχουν ανοιχτές πόρτες και παράθυρα τους απελευθερωμένους από τη δαμόκλειο σπάθη της ηλικίας εκείνους που συνεχίζουν και πορεύονται με χιούμορ και με νεανική διάθεση στη ζωή.
Όπως λέω λοιπόν για το «Χειμωνόσπιτο», είναι για ηλικίες από 4 ετών αλλά και για νέους κάθε ηλικίας.
Ο Τσαρλς Ντίκενς με τις αυτοβιογραφικές ιστορίες του όπως ο «Ντέιβιντ Κόπερφιλντ», Ο Μαρκ Τουέιν, ο Όσκαρ Ουάιλντ, Ο Τριβιζάς με την «Τελευταία μαύρη γάτα», η Άλκη Ζέη, ο Σεντ Εξυπερί, ο αμερικανός Ρόμπερτ Φίσερ, με τα αλληγορικά του παραμύθια, ή ο Τζιάνι Ροντάρι με το απύθμενο χιούμορ του και άλλοι που δεν είναι τόσο γνωστοί όπως ο Κβιντ Μπούχολντς. Εκείνος που με συγκινεί περισσότερο επειδή με ρωτάς είναι ο Ίταλο Καλβίνο που με τον τρόπο του έχει γράψει και για παιδιά.
Σημαντική ερώτηση που περιγράφει και την εποχή μας. Πιστεύω ότι σε κάθε περίπτωση το καλό βιβλίο γενικά είναι πνευματικό αντίβαρο για μικρούς και μεγάλους και ότι δεν πρόκειται ποτέ να αντικατασταθεί όσο θα υπάρχουν εραστές της λογοτεχνίας του χαρτιού και των παλαιών ακριβών πραγμάτων.
Πάρε για παράδειγμα το βινύλιο που παρά τα υψηλών προδιαγραφών στάνταρτς στον ήχο και στην εικόνα κάθε τόσο γίνεται μόδα και νέοι καλλιτέχνες στο εξωτερικό κυκλοφορούν δουλειές τους με αυτό. Ειδικά το παιδικό βιβλίο με εικονογράφηση , χάρη στους σπουδαίους παραμυθάδες και εικονογράφους που διαθέτουμε και που τα τελευταία χρόνια πολλά παραμύθια δραματοποιούνται και μπαίνουν απαραίτητα στο ρεπερτόριο κάθε θεάτρου πιστεύω ότι βοηθιέται και έχει μεγάλη απήχηση σε γονείς και παιδιά.
Δεν το έχω σκεφθεί αυτό απλώς γράφω και μπορεί να βγει κάτι για μεγάλους, όπως ένα μυθιστόρημα που το παλεύω χρόνια και το ολοκλήρωσα το καλοκαίρι. Από αυτό γεννήθηκαν μια ιδέα που έγινε παραμύθι, ένα ποίημα και ένας στίχος για τραγούδι. Έχει συμβεί και το αντίθετο. Η φαντασία είναι απαραίτητη στη συγγραφή, όταν μάλιστα πρόκειται για παραμύθι επιβάλλεται να βγάλεις τα σοβαρά γυαλιά σου, τα παπούτσια και το ρολόι , να αδειάσεις από κάθε βάρος για να μπορέσεις να πετάξεις παρέα με ένα σύννεφο. Δεν ξέρω αν το ταξίδι με τη φαντασία λέγεται παιδική φύση, επειδή όμως και αυτή η ερώτηση σου ανοίγει ένα άλλο επίσης σοβαρό θέμα θα σου απαντήσω σύντομα πάνω σε αυτό που πιστεύω.
Όταν οι συγγραφείς και όποιοι άλλοι απευθυνόμαστε σε παιδιά θα πρέπει να λειτουργούμε και σαν εμψυχωτές. Μέσα από κάθε ιστορία ακόμα κι αν αυτή έχει ρεαλιστικές εικόνες μιας δύσκολης κατάστασης, θα πρέπει να αναβλύζουν πολύχρωμα στοιχεία ανάτασης, αισιοδοξίας, μηνύματα αγάπης για τον συνάνθρωπο, αποδοχής της διαφορετικότητας, μηνύματα αγωνιστικότητας για έναν δίκαιο κόσμο, κ.ά. Κάτω από αυτό το πρίσμα λειτουργώ λοιπόν όταν γράφω για παιδιά.
«Το Χειμωνόσπιτο», είναι ένα ποιητικό εικονογραφημένο παραμύθι για παιδιά ηλικίας 4 και άνω γεμάτο υπέροχα μηνύματα για τις αληθινές αξίες της ζωής, όπως η αλληλεγγύη, η μοιρασιά, η προσφορά και η αγάπη, με ένθετο CD όπου τα πράγματα και η φύση προσωποποιούνται και ζωντανεύουν μέσα από το παιχνίδι των λέξεων και μέσα από τις εικόνες και τη μουσική. Είναι ένα σπίτι στην καρδιά του χειμώνα, αλλά ένα σπίτι δίχως ιδιοκτήτες , που δεν μένει κανείς και δεν ανήκει παρά μόνο στην αγάπη και στη φύση. Έχει ανοιχτές πόρτες και παράθυρα πράγμα αδιανόητο για την εποχή μας, αλλά δεν είναι εγκαταλελειμμένο και μπορεί ο καθένας να έρθει να μπει μέσα, να ξεκουραστεί και να ησυχάσει. Οι διαφορετικοί και παράξενοι επισκέπτες μαζί και ο παράξενος της ιστορίας χρωματίζουν την υπόθεση καθένας με τον δικό του τρόπο και μέσα από τους διαλόγους.
Η πλούσια εικονογράφηση είναι του πολυβραβευμένου Βασίλη Παπατσαρούχα, που οι ευφάνταστες ζωγραφιές του έδεσαν αρμονικά με το κείμενο. Το ένθετο CD περιλαμβάνει τραγούδια σε μουσική του μουσικοσυνθέτη Νίκου Ξανθούλη, που έκανε και την ενορχήστρωση ενώ η αφεντιά μου ερμηνεύει τους διαφορετικούς ήρωες του παραμυθιού, όπου συμμετέχει και ένα μικρό κορίτσι η Μαριανίκη Ξανθούλη. Επίσης, το CD περιλαμβάνει σκηνοθετημένη αφήγηση από την ηθοποιό Λίλα Μουτσοπούλου. Όλα τα όργανα που παίχθηκαν είναι ακουστικά ενώ ηχοληψία και μίξη έγινε από τον Νίκο Καραπιπέρη. Όλους τους συνεργάτες μαζί με τους εξαιρετικούς μουσικούς που έπαιξαν με κέφι, τους ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου. Περάσαμε τόσο όμορφα κατά την διάρκεια της εγγραφής που δεν θέλαμε να τελειώσει, σα να πήγαμε παρεούλα μια εκδρομή. Αυτό φαίνεται και από το αποτέλεσμα που παρουσιάζουμε και προσωπικά νοιώθω πολύ περήφανος.
Υπάρχουν πάντα τα αντίβαρα ενός καλύτερου κόσμου , συνυπάρχουν μαζί με το κακό κι ας γέρνει η ζυγαριά προς το δεύτερο. Δεν σταματάει η ελπίδα να μας δείχνει το φως στην άκρη του τούνελ. Κι αυτό το φως είναι οι πνευματικοί άνθρωποι, τα φωτεινά μυαλά , οι καλλιτέχνες, υπάρχει και ένα νέο ρεύμα καλλιτεχνών που γεννιέται και ετοιμάζεται, πιστεύω κάποια στιγμή θα γίνει αισθητό μέσα από τη δική τους φωνή. Θα ήθελα και το βιβλίο μου να είναι ένα μικρό αντίβαρο χαράς στην μουντή ατμόσφαιρα των ημερών. Να συμβάλλει σε κάτι δυνατό με θεμέλια την αγάπη και τη δύναμη. Με ακριβά υλικά, γερά και στεγανά, τις πραγματικές αξίες της ζωής. Ίσως ν’ ακούγεται ουτοπικό κάτι τέτοιο στις μέρες μας αλλά πιστεύω ότι έχουμε ανάγκη από μικρές οάσεις και από κάποιους Δον Κιχώτες, στην απέραντη Σαχάρα που πορευόμαστε.
Ήδη μαζί με τους συνεργάτες μου έχουμε κάνει την πρώτη επαφή με γνωστό σκηνοθέτη για παρουσίαση του σε μουσικο – θεατρική μορφή.
Ήδη στο CD στο Χειμωνόσπιτο, υποδύομαι θεατρικά τονΉτα-Ύψηλον με το ημίψηλον τον οποίον όπως και τους άλλους ήρωες έχουν λατρέψει τα παιδιά. Στην Λυρική σκηνή έχω υποδυθεί παρόμοιους πρωταγωνιστικούς ρόλους αλλά εδώ που είναι παραμύθι και απευθυνόμαστε σε παιδιά ο Ήτα – Ύψηλον μου βγήκε περισσότερο αστείος και τα παιδιά απ’ ότι μου λένε οι γονείς τους γελάνε και διασκεδάζουν μαζί του.
Ευχαριστώ κι εγώ. Καλή Χρονιά
Στο "Ποιητές και Λογοτέχνες"
ΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΣΣΑΡΗ
ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΣΕΛΙΔΑ «ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ»
Πρώτα απ’ όλα θα ήθελα να ευχαριστήσω εσάς κυρία Χατζή, καθώς και τους συνεργάτες σας, για το ενδιαφέρον σας σχετικά με την δική μου ποίηση. Το βιβλίο μου, ΑΛΛΙΩΣ, που κυκλοφόρησε τον Μάϊο του 2012, από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, είναι η πρώτη μου ποιητική δουλειά, ύστερα από 7 βιβλία μου για παιδιά και για εφήβους καθώς και στίχους τραγουδιών που έχουν εκδοθεί. Όπως είχα πει και στην πρώτη παρουσίαση του ΑΛΛΙΩΣ, η σχέση μου με την ποίηση δεν είναι ξαφνική ούτε χωρίς αιτία. Ξεκινάει ως εσωτερική ανάγκη κάπου στην εφηβεία και είναι απόρροια βιωμάτων, μαζί με τις ανησυχίες της εποχής που με «ξεκίνησαν»… Σαίξπηρ, Καβάφης, Καρυωτάκης και “Γράμμα σε ένα νέο ποιητή του Ρίλκε” πρώτα μουσικά ακούσματα, Μπιτλς και «Άγιος Φεβρουάριος» του Μούτση, κι ύστερα πιο δύσκολα ακούσματα για τα απαίδευτα εφηβικά αυτιά, οι πρώτοι δίσκοι βινυλίου «Μεγάλος Ερωτικός» Χατζιδάκι, «Τρίτη ποιητική ανθολογία» του Γ. Σπανού, αλλά και «Κάρμινα Μπουράνα» του Όρφ. Ωδείο και ναύτης τα καλοκαίρια σε εμπορικό πλοίο. Ανάμεσα σε όλα αυτά, η εικόνα του καπετάνιου πατέρα μου, ανεξίτηλη, να γράφει πεζά και ποιήματα, μεσοπέλαγα, όταν δεν είχε βάρδια και να με καλεί «Δημητράκη, έλα ν’ ακούσεις κάτι ωραίο…» Και να οι πρώτες μου απόπειρες δημιουργικής έκφρασης, ημερολογιακές σημειώσεις και υπαρξιακές σκέψεις που γεννιούνται μέσα από διάφορα διαβάσματα όπως Ασκητική Καζαντζάκη ,Μπρεχτ, κ.ά.
Κύρια πηγή έκφρασης λοιπόν θεωρώ όλα αυτά τα βιώματα που εγγράφουν και χρωματίζουν μέσα μας το εσωτερικό τοπίο, σε διαφορετικές εποχές, πρόσωπα και πράγματα, ιδέες, συγγραφείς και δάσκαλοι, κύκλοι που άνοιξαν, έκλεισαν και ξανάνοιξαν, εικόνες, ταξίδια, λάθη και παραστρατήματα, νίκες, απώλειες και απορρίψεις, και βέβαια οι ζωοδόχες μορφές της τέχνης. Όλα αυτά διαμόρφωσαν και έδεσαν ετούτο τον καλλιτέχνη σε ένα κοινωνικά και πολιτικά ευαισθητοποιημένο άτομο, γιατί δεν γίνεται αλλιώς…
Όσον αφορά στις δυσκολίες της ποιητικής τέχνης, θα είμαι πιο σύντομος, αφού δεν θεωρώ και τόσο αρμόδιο τον εαυτό μου για να απαντήσω σε ένα τόσο σημαντικό και οικουμενικό ζήτημα Ωστόσο, μπορώ να μιλήσω για τις δικές μου δυσκολίες που έχουν να κάνουν με την ενασχόλησή μου με την ομοιοκατάληκτη κυρίως στιχουργία, όπου το ζητούμενο όμως είναι να έχει και ένα σημερινό βαθύτερο περιεχόμενο και ουσιαστικό λόγο ύπαρξης. Επίσης, η επιλογή κάθε λέξης μέσα από τις άπειρες παραλλαγές της γλώσσας μας, το ύφος, η μορφή, η μουσικότητα, μα και η αποφυγή των διαφόρων σκοπέλων. Σήμερα που οι περισσότεροι επαγγελματίες, αυτοαποκαλούνται και συγγραφείς, διαβάζουμε ποιήματα με ασαφείς και ασύνδετες φράσεις, άλλα ποιήματα που μιμούνται άκομψα τον Καβάφη ή την κ. Δημουλά, άλλα τζούφια σαν κενά μύγδαλα και άλλα που πλατειάζουν, σαν πουλόβερ που όσο το τραβάς ξεχειλώνει.
Ειδικά σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη χρονική περίοδο έχουμε άμεση ανάγκη από Πνευματικούς Ταγούς, Φωτισμένους διανοητές της πράξης, που να φτάνει ο λόγος τους στις καρδιές των απλών ανθρώπων του μόχθου, της απογοήτευσης και των νέων ανθρώπων, για μαζική αφύπνιση από το τέλμα που έχουμε βυθιστεί. Εννοείται έξω από κομματικές σκοπιμότητες, παρ’ όλο που είμαστε κι εμείς όλοι συνυπεύθυνοι ως πολίτες για την κατάστασή μας. Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, πιστεύω ότι ειδικά ο ποιητής δεν έχει άλλη ελπίδα από μια καρδιά που θα την κάνει ν’ ανοίξει τα φύλλα της κι εκεί μέσα θάβρει ανταπόκριση ο στίχος του.
Πιστεύω οι ποιητές και όχι μόνο αυτοί, αλλά και όσοι σμιλεύουν τις ιδέες, όσοι αισθάνονται κάπου ένα αμυδρό φως και σκάβουν, όσοι συνομιλούν με το αόρατο που λέγεται πνεύμα, ενόραση και γενικά αυτοί που παιδεύονται πραγματικά για ένα υψηλότερο ιδανικό μέσα από την τέχνη τους, είναι στη σύγχρονη ζοφερή πραγματικότητα, το αντίβαρο για την ύπαρξη κοινωνικής ισορροπίας. Ίσως είναι και το έρμα για σταθερότητα στο ήδη γερμένο σκάφος των ηθικών αξιών.
Οι ιδέες που σμιλεύθηκαν από βιώματα, οι καταβολές και ο εσωτερικός κόσμος, στη δική μου την περίπτωση, άλλοτε ενεργοποιούνται για να προσαρμοσθούν στα εκφραστικά μου τεχνικά μέσα και άλλοτε βγαίνει ελεύθερος λόγος και στίχος αλήτης, ατίθασος. Ωστόσο, αν λείπουν τα στοιχειώδη, από κάπου θα μπάζει κρύο… Λογική και ισορροπία, τεχνική και ευαισθησία, μουσική αίσθηση του μέτρου, ρυθμός και πνεύμα, οικουμενικό μήνυμα και αρχιτεκτονική του στίχου, είτε προσαρμοσμένα είτε ελεύθερα, πρέπει νάναι σε απαρτία. Όμως, στη θεωρία ξέρουμε… πολλά λόγια, γιατί για νάμαι ειλικρινής, κάθε φορά μπροστά στην λευκή κόλλα ψάχνω τον συγγραφέα…
Η έμπνευση δεν φτάνει αν δεν διαθέτεις και κάποια από τα παραπάνω βασικά στοιχεία που δεν κατακτώνται αν δεν εξασκείσαι σε καθημερινή βάση. Για να φτάσω ως την έκδοση του ΑΛΛΙΩΣ, έγραψα πολλά και διαφορετικά πράγματα, έσκισα άπειρες κόλες Α4, άλλαξα ποιήματα που φορούσαν βαριά ρούχα και τα έντυσα ανάλαφρα. Την απλότητα κι εγώ αναζητώ, σύμφωνα με τις «οδηγίες» του Γιώργου Σεφέρη:
«Δεν θέλω τίποτ’ άλλο παρά να μιλήσω απλά να μου δοθεί ετούτη η χάρη. Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά-σιγά βουλιάζει και την τέχνη μας την στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της. Κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί αύριο η ψυχή μας κάνει πανιά». (*από το «ημερολόγιο καταστρώματος β΄)
Ο Μίκης Θεοδωράκης, στο βιβλίο του «Μουσική για τις μάζες», γράφει γι’ αυτό το επίσης σημαντικό θέμα, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα του έργου του «Επιτάφιος», που ήταν η σύζευξη του ποιητικού λόγου με την λαϊκή μουσική. Μέσα από την δωρική φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση, ο συνθέτης μίλησε στον απλό έλληνα στην δική του γλώσσα: με το λαϊκό τραγούδι. Ο δεκαπεντασύλλαβος στίχος του Γιάννη Ρίτσου, με το ιδεολογικό περιεχόμενό του, που δείχνει όλο το μεγαλείο του θρήνου της Μάνας επάνω στο σκοτωμένο παιδί της, είχε μεγάλη απήχηση στις καρδιές των ελλήνων. Ο καιρός των ελαφρών τραγουδιών γινόταν παρελθόν και άρχιζε μια νέα εποχή στην δεκαετία του ΄60. Κυρίαρχο στοιχείο λοιπόν αυτής της νέας εκπολιτιστικής επανάστασης που εγκαινιάστηκε με τον «Επιτάφιο», ήταν η ποίηση.
Σήμερα υπάρχει ο απόηχος εκείνης της εποχής και ένα μπερδεμένο κουβάρι ποικίλων πραγμάτων με αμερικανο- ιντερνετική διάλεκτο, αλλά παράλληλα και με τις νέες δυνάμεις που θα ξεπεταχτούν, το πιστεύω, μέσα από την μουσική και την ποίηση.
Όσο για το σε ποιούς απευθύνεται… η ποίηση είναι από μόνη της μια αγκαλιά ανοιχτή και περιμένει με ανοιχτά παράθυρα όποιον θάθελε να κοιτάξει τη θέα του κόσμου, μέσα από αυτά. Η ποίηση είναι πάνω από ταξικές και άλλες διαφορές, γι αυτό και υψηλή. Ταπεινά και ειλικρινά δηλώνω ότι κι εγώ την ψάχνω ακόμα. Ωστόσο, δεν με ενδιαφέρει η κλειστοφοβική συνεύρεση ποιητών που αυτοθαυμάζονται, οι λαϊκιστές, οι δήθεν που και καλά «τα χώνουν έξω απ’ τα δόντια» στους πολιτικούς, ή οι άλλοι που βουλιάζουν στο πετιμέζι με φτηνό συναίσθημα και τσαλακωμένα σεντόνια. Το προσωπικό μου ερώτημα λοιπόν είναι… αν και κατά πόσο απευθύνομαι εγώ στην ποίηση και όχι αυτή σε εμένα
Εδώ δεν ξέρω να σας απαντήσω, εκείνο που μπορώ να σας πω με σιγουριά είναι ότι είναι μια καλή γενιά, με ήθος και φιλότιμο, που αγωνίζεται, ενώ ήδη βλέπει το μέλλον της σκοτεινό, αβέβαιο. Είναι ευαίσθητοι και ευφυείς, καλλιτέχνες και τεχνολογικά καταρτισμένοι, οι αυριανές δυνάμεις, «ετοιμάζονται»… κάτι πρέπει να κάνει όμως η πολιτεία να μην τους χάσουμε.
Από την άλλη, είναι αλήθεια ότι και οι δάσκαλοι που όπως όλοι μειώνονται, μισθολογικά και ηθικά, ίσως είναι ανόρεκτοι για την δουλειά τους και λίγοι φαντάζομαι θα είναι αυτοί οι φωτισμένοι δάσκαλοι που βγάζουν έξω από την τάξη τα προβλήματά τους, ήρωες βρέξει-χιονίσει, για να μεταδώσουν το φως της ειδικότητάς τους.
Ως τώρα είχα τη χαρά να συναντήσω την Μεγάλη Ποίηση διαβάζοντας κι αποστηθίζοντας στίχους, αλλά και να συναντηθώ πραγματικά, με κάποιους μεγάλους ποιητές και ποιήτριες. Επίσης, είχα την τύχη να τους τραγουδήσω, συνεργαζόμενος με συνθέτες της έντεχνης ελληνικής μουσικής όπως ο Χρήστος Λεοντής με τα έργα του Γιάννη Ρίτσου.
Επειδή λοιπόν οι στίχοι των Ποιημάτων που με πήγαν παραπέρα κι άλλοι που με σηκώνουν ακόμα λίγο ψηλότερα από το έδαφος, είναι πάρα πολλοί, θα καταθέσω εδώ στην σελίδα σας, τιμής ένεκεν σ’ εκείνο τον έφηβο, τον στίχο από το πρώτο ποίημα που άκουσε και ήταν του Οδυσσέα Ελύτη μελοποιημένο από τον ΜάνοΧατζιδάκι : «Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως, πριν απ’ τον έρωτα έρωτας / Κι όταν σε πήρε το φιλί γυναίκα»
Κώστας Στεργιόπουλος για το "ΑΛΛΙΩΣ"
Με φιλικούς χαιρετισμούς και συγχαρητήρια για το “ΑΛΛΙΩΣ”, όπου χειρίζεστε με άνεση και ποικίλη θεματολογία τον ομοικατάληκτο στίχο, εναλλάσσοντάς τον με τον ελεύθερο. Εγκάρδια,
ΚΩΣΤΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ Ποιητής, Πεζογράφος, Δοκιμιογράφος
Γιώργος Γώτης για το "ΑΛΛΙΩΣ"
Διάβασα και χάρηκα τον ρυθμό, την ειρωνία και την μελωδική λειτουργία των λέξεων σε ποιήματα όπως: “Ποίηση”, “For Sale”, “Παρακμή 2012”, “Φαντασίωση”, “Βυσσινόκηπος”, “Προσωπογραφία”, “Δύναμη”, “Μια Πέμπτη πρωί”. Ποιήματα λιτά αλλά καίρια στον στόχο τους δίχως περιττά φτιασίδια.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΩΤΗΣ Ποιητής, Κριτικός